Nghiệm thu, đánh giá kết quả khai quật di chỉ Khảo cổ học Gò Nần, Gò Nại tại xã Đất Đỏ, TP. Hồ Chí Minh năm 2025

Thực hiện Kế hoạch số 22/KH-BTTV ngày 08/04/2025 của Bảo tàng - Thư viện tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT), Bảo tàng - Thư viện tỉnh BR-VT và Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ đã phối hợp tiến hành điều tra, khảo sát, thám sát và khai quật tại di chỉ Khảo cổ học Gò Nần, Gò Nại thuộc xã Đất Đỏ, TP. Hồ Chí Minh. 

Sau hoàn thành khai quật và chỉnh lý, ngày 04/11/2025, Bảo tàng - Thư viện tỉnh BR-VT long trọng tổ chức buổi họp nghiệm thu, đánh giá kết quả khai quật di chỉ khảo cổ học Gò Nần, Gò Đất Nại, xã Đất Đỏ, TP. Hồ Chí Minh năm 2025. Đây là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, góp phần làm sáng tỏ thêm bức tranh lịch sử - văn hóa vùng ven biển Đông Nam Bộ.

Chương trình có sự tham dự của ông Đỗ Phước Trung, Phó Giám đốc Sở Văn Hóa và Thể thao Tp. Hồ Chí Minh; Ban Giám đốc Bảo tàng - Thư viện tỉnh BR-VT; lãnh đạo Viện Khoa học Xã Hội vùng Nam Bộ; lãnh đạo Trung tâm Khảo cổ học, Viện Khoa học Xã Hội vùng Nam Bộ; lãnh đạo UBND xã Đất Đỏ, các chuyên gia về lịch sử, khảo cổ học. Các đơn vị Báo chí, Đài Phát thanh truyền hình trên địa bàn cũng đến tham dự và đưa tin.

Sau khi tham quan các hiện vật được phục chế, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Mạnh, Giám đốc Trung tâm Khảo cổ học, Viện Khoa học Xã Hội vùng Nam Bộ - phụ trách khai quật, báo cáo sơ bộ kết quả khai quật tại 2 di tích. Với diện tích khai quật 150 m2 , đã xác định được một số kết quả nổi bật:

- Tại di tích Gò Nần, nhiều tư liệu mới được phát hiện, đặc biệt, các mộ táng được định vị cụ thể với niên đại khoảng 3.300 - 2.700 năm trước được xem là di tích mộ táng sớm nhất ở vùng duyên hải Đông Nam Bộ, bổ sung quan trọng cho chuỗi di tích cùng thời như Bưng Bạc, Bưng Thơm, Cái Lăng, Gò Me.

- Tại di tích Gò Đất Nại, khai quật cho thấy đây là di tích mộ táng phong phú với nhiều loại hình (mộ huyệt đất, mộ vò) và di vật đa dạng.

Những kết quả thu được phản ánh đời sống văn hóa, phong tục và đặc trưng cư dân duyên hải Đông Nam Bộ, đồng thời cung cấp cứ liệu quan trọng cho việc nghiên cứu tiến trình lịch sử vùng đất Nam Bộ qua các giai đoạn.

Từ kết quả khai quật, các chuyên gia lịch sử, khảo cổ học nhận định: Việc tiếp tục nghiên cứu, khai quật 2 di tích Gò Nần, Gò Đất Nại từ năm 2023 đến năm 2025 đã mở ra nhiều bằng chứng góp phần lấp đầy khoảng trống lịch sử giai đoạn kim khí ở khu vực duyên hải Đông Nam Bộ. Số lượng hiện vật phong phú, đa dạng như đồ gốm, kim loại, trang sức … Đặt biệt là hiện vật vàng tại di tích Gò Đất Nại đã minh chứng cho một vùng đất có cộng đồng dân cư sinh sống với đời sống vật chất phong phú và hiện vật trang sức hạt chuỗi bằng đá ngọc cho thấy mối giao thương của cư dân nơi đây với các vùng khác trong khu vực Đông Nam Á.

Các chuyên gia lịch sử, khảo cổ học cũng đề nghị Bảo tàng - Thư viện tỉnh BR-VT cần tiếp tục đầu tư mở rộng nghiên cứu, khai quật 2 di tích để có thể làm rõ hơn những nét văn hóa đặc trưng thể hiện mối quan hệ giữa chủ nhân cụm di tích Gò Đất Nại - Gò Nần với chủ nhân di tích Vòng thành Đá Trắng cách đó không xa, làm rõ hơn mối giao lưu văn hóa và giao thương giữa hai cụm dân cư cổ ở hai bờ Đông và Tây sông Ray trong lịch sử. Bên cạnh đó, cần sớm đưa ra quy hoạch tổng thể khu vực 2 di tích Gò Nần, Gò Đất Nại; bảo vệ hiện trạng khu vực khai quật, ngăn chặn kịp thời quá trình xây dựng, đào phá, cải tạo đất trồng trọt làm biến dạng cảnh quan và không gian di tích để làm cơ sở đề xuất xếp hạng di tích cấp thành phố 2 di tích này.

Một số hình ảnh tại cuộc họp:

Ông Đỗ Phước Trung, Phó Giám đốc Sở Văn Hóa và Thể thao và Tiến sĩ Nguyễn Khánh Trung Kiên, Phó Viện Trưởng, Viện Khoa học Xã Hội vùng Nam Bộ tham quan các hiện vật được phục chế.

Ông Trần Công Sơn, Giám đốc Bảo tàng - Thư viện tỉnh BR-VT phát biểu khai mạc.

Bà Nguyễn Hoàng Ngọc Phượng, Phó Chủ tịch UBND xã Đất Đỏ, Tp. Hồ Chí Minh phát biểu tại cuộc họp.

Thảo My 

Bảo tàng - Thư viện tỉnh BR-VT