Trong chuỗi các hoạt động chào mừng kỷ niệm Ngày Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11, kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026. Bảo tàng – Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cơ sở Côn Đảo) tổ chức Hội thi và Giao lưu “Từ Côn Đảo – Kết nối những câu chuyện di sản” và “ Thuyết minh thời đại số - Từ truyền đạt thông tin đến kể chuyện di sản”. Hội thi diễn ra trong 02 ngày 15 và 16/11/2026, tại Hội trường Bảo tàng Côn Đảo.
Hoạt động là dịp để đội ngũ thuyết minh viên, cán bộ giáo dục di sản đến từ các bảo tàng, di tích gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời nâng cao kiến thức, kỹ năng và đổi mới phương pháp đưa di sản đến gần hơn với công chúng.
Tham dự chương trình có Bà Đinh Thị Thanh Thủy – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.
Về phía các cơ quan, đơn vị khách mời có: Ông Nguyễn Minh Tâm – Phó Giám đốc Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi; Bà Phạm Thị Diệu – Quyền Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ; cùng đại diện Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Bảo tàng Tôn Đức Thắng và Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo, cán bộ, viên chức, chuyên viên, thuyết minh viên và những người kể chuyện đến từ các đơn vị.
Về phía lãnh đạo đặc khu Côn Đảo có: Ông Đỗ Hoài Nam – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo; Ông Nguyễn Văn Mạnh – Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND; Bà Nguyễn Thị Thu Thảo – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Phụ nữ. Cùng tham dự còn có Lãnh đạo các Phòng chuyên môn, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn đặc khu và viên chức, người lao động Bảo tàng – Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cơ sở Côn Đảo).
Điểm nhấn của chương trình là Hội thi với ba phần thi: “Hiểu di sản – Kể chuyện di sản – Ứng xử cùng di sản”. Thông qua các nội dung thi, thí sinh thể hiện kiến thức lịch sử, văn hóa, giá trị di tích, hiện vật; kỹ năng thuyết minh, truyền cảm hứng và khả năng xử lý những tình huống thực tế.
Đặc biệt, phần thi “Kể chuyện di sản” các thí sinh thể hiện 16 câu chuyện với nhiều góc nhìn phong phú về lịch sử, con người và văn hóa dân tộc. Tiêu biểu như các chủ đề như “Bến Nhà Rồng – Dấu ấn lịch sử và hành trình cứu nước của lãnh tụ Hồ Chí Minh”; “Bến Lộc An – Điểm hẹn của những con tàu không số”, hay câu chuyện “Lê Thị Riêng – Huyền thoại bất tử và hành trình tri ân”; “Thẻ Đính Bài – Dấu tích người tù Côn Đảo”, “Khu Ramsar Côn Đảo – Di sản thiên nhiên giữa trùng khơi”… Mỗi bài thi không chỉ thể hiện kiến thức và phong cách thuyết minh, các thí sinh đã tái hiện những ký ức lịch sử, khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước và ý thức gìn giữ di sản.
Sau Hội thi là chương trình giao lưu, chia sẻ những câu chuyện ý nghĩa đến từ các đơn vị. Bảo tàng Tôn Đức Thắng với câu chuyện “Một đời son sắt”; Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ với “Kỷ vật của mẹ” đầy cảm xúc về tình mẫu tử trong hoàn cảnh tù đày tại Côn Đảo; Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi chia sẻ giá trị lịch sử và kinh nghiệm phát huy di tích; Vườn quốc gia Côn Đảo kể về “Những đêm không ngủ để bảo tồn rùa biển tại Côn Đảo”…
Phần tọa đàm “Thuyết minh thời đại số – Từ truyền đạt thông tin đến kể chuyện di sản”. Các đại biểu cùng trao đổi về xu hướng tiếp nhận thông tin của khách tham quan, phương pháp xây dựng câu chuyện hấp dẫn, ứng dụng công nghệ số trong thuyết minh, giáo dục và truyền thông di sản. Không khi buổi giao lưu ấm áp, trách nhiệm và tình yêu nghề của những người trực tiếp gìn giữ di sản, những chia sẻ kinh nghiệm, gợi mở những phương pháp thuyết minh mới theo hướng tăng tính tương tác, trải nghiệm và phù hợp với nhu cầu của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Qua đó khẳng định công nghệ là công cụ hỗ trợ, còn tri thức, cảm xúc và tâm huyết của người kể chuyện chính là yếu tố tạo nên sức sống cho di sản.
Phát biểu tại chương trình bà Đinh Thị Thanh Thủy - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận và đánh giá cao các hoạt động rất ý nghĩa, thiết thực của đơn vị trong chuỗi các hoạt động chào mừng Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết. Trong bối cảnh chuyển đổi số, hoạt động thuyết minh, giáo dục di sản cần tiếp tục đổi mới về nội dung và phương thức truyền tải, tăng cường ứng dụng công nghệ, phát huy tính chủ động, sáng tạo của đội ngũ làm công tác di sản. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp, kết nối giữa các bảo tàng, di tích và cơ sở giáo dục, phát huy hiệu quả nguồn lực di sản trong công tác giáo dục truyền thống, góp phần đưa di sản trở thành nguồn lực văn hóa có sức sống bền vững trong đời sống đương đại.
Phát biểu tổng kết chương trình bà Phạm Thị Tám - Phó Giám đốc Bảo tàng - Thư viện tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trân trọng tiếp thu và cám ơn lãnh đạo Ban Tuyên giáo Thành uỷ, Lãnh đạo địa phương, các Bảo tàng, Di tích trên địa bàn Thành phố đã dành tình cảm, sự quan tâm tham dự hoạt động ý nghĩa trên mảnh đất thiêng liêng Côn Đảo. Bà nhấn mạnh: Ý nghĩa của Hội thi và Giao lưu lần này nhằm tạo môi trường giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm giữa những người gìn giữ di sản. Đây không chỉ là sân chơi chuyên môn mà còn là cơ hội để trao đồi kiến thức, đổi mới phương pháp tiếp cận công chúng, chuyển từ hình thức truyền đạt thông tin sang kể chuyện di sản bằng tri thức, cảm xúc và sự sáng tạo. Khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Đảo luôn ý thức được trách nhiệm, tình cảm, lòng yêu nghề đối với nhiệm vụ cao cả này - Côn Đảo, vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi lưu giữ những giá trị lịch sử thiêng liêng về tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất của các thế hệ chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước, mỗi di tích, hiện vật đều chứa đựng những câu chuyện ý nghĩa lịch sử và nhân văn sâu sắc. “Hiểu di sản – Kể chuyện di sản – Ứng xử cùng di sản” không chỉ góp phần bảo tồn ký ức lịch sử mà còn khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của các thế hệ đối với lịch sử.
Khép lại Hội thi, Ban Tổ chức đã trao các giải thưởng nhằm ghi nhận những thành tích xuất sắc của các thí sinh. Giải Nhất thuộc về thí sinh Lê Thị Ánh Tuyết. Các giải phụ: “Câu chuyện di sản hay nhất”; Giải “Phong cách thuyết minh ấn tượng”; Giải “Xử lý tình huống tốt nhất”; Giải “Ứng dụng công nghệ sáng tạo”.
Hội thi và Giao lưu “Từ Côn Đảo – Kết nối những câu chuyện di sản” tiếp tục được kết nối, lan tỏa và trao truyền. Bởi mỗi hiện vật được gìn giữ là một phần ký ức được bảo tồn; mỗi câu chuyện được kể là một giá trị được tiếp nối; và mỗi người làm công tác di sản chính là nhịp cầu kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai.