Mỗi vùng đất đều có những lễ hội riêng, nơi lưu giữ ký
ức của cha ông, phản chiếu bản sắc văn hóa và gửi gắm những ước vọng tốt đẹp
của con người. Nếu lễ hội là những "bảo tàng sống" của văn hóa dân
tộc thì trẻ em chính là những người sẽ tiếp nối, gìn giữ và lan tỏa những giá
trị ấy trong tương lai. Chính vì vậy, việc giúp các em tìm hiểu về lễ hội ngay
từ nhỏ không chỉ góp phần bồi đắp tình yêu quê hương mà còn nuôi dưỡng niềm tự
hào về truyền thống dân tộc.
Nhằm chào mừng kỷ niệm 50 năm Thành phố Hồ Chí Minh
mang tên Bác, Nhà xuất bản Trẻ đã giới thiệu đến bạn đọc nhỏ tuổi cuốn sách
"Khám phá lễ hội Thành phố Hồ Chí Minh" của hai tác giả Lê
Đức Quy và Huỳnh Ái Thy. Đây là một trong những ấn phẩm đặc sắc thuộc bộ
sách "Kể chuyện lễ hội", được biên soạn dành riêng cho thiếu
nhi từ 6 tuổi trở lên với mong muốn đưa các em bước vào hành trình khám phá
những lễ hội đặc trưng của thành phố bằng một cách nhẹ nhàng, sinh động và đầy
hứng thú.
Ngay từ trang bìa, cuốn sách đã gây ấn tượng bởi những
gam màu tươi sáng cùng hình ảnh vui nhộn, gần gũi với trẻ em. Với khổ vuông
20,7 x 20,7 cm, dày 68 trang, trình bày đẹp mắt cùng những minh họa rực rỡ, mỗi
trang sách giống như một bức tranh kể chuyện, giúp các em vừa đọc vừa khám phá
những nét đẹp văn hóa của vùng đất mang tên Bác.
Điểm đặc biệt của "Khám phá lễ hội Thành phố Hồ
Chí Minh" là cuốn sách không chỉ giới thiệu những lễ hội truyền thống
đã tồn tại hàng trăm năm mà còn đưa vào nhiều lễ hội mới hình thành trong quá
trình phát triển của thành phố hiện đại. Qua đó, các em sẽ thấy được một Thành
phố Hồ Chí Minh vừa năng động, sáng tạo, vừa luôn gìn giữ và phát huy những giá
trị văn hóa truyền thống tốt đẹp.
Thành phố Hồ Chí Minh hiện lên trong cuốn sách là vùng
đất giàu sức sống, nơi hội tụ nhiều dòng chảy văn hóa. Đó là thành phố của
những con sông hiền hòa, những khu đô thị hiện đại, những khu công nghiệp sôi
động, những vườn cây trĩu quả, những cánh rừng xanh và cả những con phố nhộn
nhịp ngày đêm. Nhưng giữa sự phát triển mạnh mẽ ấy, thành phố vẫn lưu giữ
nguyên vẹn những phong tục, tín ngưỡng và lễ hội đã gắn bó với biết bao thế hệ
người dân. Chính sự giao thoa hài hòa giữa truyền thống và hiện đại đã tạo nên
một bản sắc riêng, độc đáo mà không nơi nào có được.
Thông qua từng câu chuyện ngắn gọn, gần gũi, cuốn sách
đưa bạn đọc nhỏ tuổi đến với 15 lễ hội tiêu biểu, mỗi lễ hội là một câu
chuyện văn hóa đầy ý nghĩa.
Các em sẽ được gặp không khí rộn ràng của Lễ hội Tết
Việt, nơi những phong tục truyền thống như gói bánh chưng, xin chữ đầu năm,
dựng cây nêu, chợ Tết... được tái hiện sinh động, giúp các em thêm yêu ngày Tết
cổ truyền của dân tộc.
Tiếp đó là Lễ hội Đường sách Tết, một nét đẹp
văn hóa mới của Thành phố Hồ Chí Minh, nơi hàng nghìn đầu sách được giới thiệu
mỗi dịp xuân về, khuyến khích mọi người đọc sách và lan tỏa văn hóa đọc trong
cộng đồng.
Qua những trang sách, các em còn được tìm hiểu về Lễ
hội Kỳ Yên - lễ hội truyền thống của đình làng Nam Bộ với mong ước cầu cho
quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống bình yên.
Không chỉ dừng lại ở văn hóa người Việt, cuốn sách còn
giới thiệu nét đẹp văn hóa của cộng đồng người Hoa qua Lễ hội rước cộ Bà
Thiên Hậu và Lễ hội Nguyên tiêu diễn ra hằng năm tại khu vực Chợ
Lớn. Đây là những lễ hội đặc sắc, góp phần tạo nên sự đa dạng văn hóa của Thành
phố Hồ Chí Minh và đã trở thành những di sản quý giá của cộng đồng.
Một điểm thú vị khác của cuốn sách là đưa bạn đọc đến
với những lễ hội tiêu biểu của khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu sau khi địa phương
được hợp nhất vào Thành phố Hồ Chí Minh theo mô hình hành chính mới. Các em sẽ
được biết đến Lễ hội Dinh Cô ở Long Hải với nghi thức Nghinh Cô trên
biển cầu mong quốc thái dân an, ngư dân đánh bắt thuận lợi; Lễ hội Ôp Yang
Vri của đồng bào Châu Ro mang đậm tín ngưỡng tôn thờ thần rừng; hay Lễ
hội Trùng Cửu tại Nhà Lớn Long Sơn nhằm tưởng nhớ công lao của ông Trần -
người có nhiều đóng góp cho vùng đất Long Sơn.
Bên cạnh những lễ hội truyền thống, cuốn sách còn giới
thiệu nhiều lễ hội hiện đại phản ánh nhịp sống mới của thành phố như Lễ hội
Áo dài, Lễ hội Thiếu nhi, Lễ hội Sông nước Thành phố Hồ Chí Minh,
Lễ hội Hò Dô, Lễ hội Mùa trái chín... Đây đều là những sự kiện
văn hóa tiêu biểu, góp phần quảng bá hình ảnh thành phố năng động, sáng tạo và
hội nhập quốc tế.
Đặc biệt, khi đọc đến phần giới thiệu Lễ hội Thiếu
nhi, các em sẽ cảm thấy vô cùng gần gũi bởi đây chính là ngày hội dành
riêng cho mình. Những hoạt động đọc sách, trải nghiệm sáng tạo, biểu diễn nghệ
thuật, vui chơi, giao lưu và khám phá khoa học được tổ chức hằng năm đã trở
thành món quà ý nghĩa dành cho tuổi thơ.
Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu thời gian và địa
điểm tổ chức, mỗi lễ hội trong cuốn sách đều được kể bằng những câu chuyện giản
dị, gần gũi, giúp các em hiểu được nguồn gốc hình thành, ý nghĩa nhân văn và
những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Cách kể chuyện nhẹ
nhàng, kết hợp với tranh minh họa sinh động giúp những kiến thức tưởng chừng
khô khan trở nên hấp dẫn và dễ tiếp nhận hơn rất nhiều.
Có thể nói, "Khám phá lễ hội Thành phố Hồ Chí
Minh" không chỉ là một cuốn sách giới thiệu về lễ hội mà còn là một
hành trình khám phá văn hóa đầy thú vị. Mỗi trang sách giống như một chuyến du
lịch nhỏ, đưa các em đi từ đình làng, ngôi chùa, dòng sông, bến cảng đến những
quảng trường hiện đại, nơi những lễ hội đang diễn ra sôi động mỗi ngày.
Cuốn sách cũng góp phần giúp thiếu nhi hiểu rằng, lễ
hội không chỉ là những ngày vui chơi mà còn là dịp để con người hướng về cội
nguồn, tri ân tiền nhân, gìn giữ truyền thống, gắn kết cộng đồng và lan tỏa
những giá trị tốt đẹp của dân tộc.
Đặc biệt, "Khám phá lễ hội Thành phố Hồ Chí Minh" là một trong ba cuốn thuộc bộ sách "Kể chuyện lễ hội", gồm: Tết – Mùa của yêu thương; Ai cũng có một mùa xuân để nhớ; Khám phá lễ hội Thành phố Hồ Chí Minh
Đây là bộ sách được đầu tư công phu với nội dung hiện
đại, ngôn ngữ trong sáng, gần gũi cùng hệ thống tranh minh họa đầy màu sắc. Mỗi
câu chuyện đều khơi gợi sự tò mò, giúp các em từng bước hình thành tình yêu đối
với văn hóa truyền thống, biết trân trọng những giá trị của quê hương và nuôi
dưỡng tâm hồn giàu cảm xúc.
"Khám phá lễ hội Thành phố Hồ Chí
Minh" sẽ là người bạn đồng hành ý nghĩa của các em nhỏ trên hành trình khám
phá văn hóa dân tộc. Qua từng trang sách, các em không chỉ được mở rộng hiểu
biết về các lễ hội đặc sắc mà còn được bồi đắp tình yêu quê hương, lòng tự hào
về thành phố mang tên Bác và ý thức giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa
truyền thống trong cuộc sống hôm nay.
Nếu mỗi lễ hội là một câu chuyện đẹp của quê hương, thì
cuốn sách này chính là cánh cửa đưa các em bước vào thế giới văn hóa đầy sắc
màu của Thành phố Hồ Chí Minh – nơi truyền thống và hiện đại cùng hòa quyện để
tạo nên một thành phố nghĩa tình, năng động và luôn tràn đầy sức sống.
Quang Sơn
Bảo tàng – Thư viện tỉnh BR-VT