“Thư viện người về văn hóa Nam Bộ": Cách tiếp cận mới để lan tỏa văn hóa đọc

Một thư viện không có những kệ sách truyền thống, không có những cuốn sách để cầm tay lật giở, mà thay vào đó, người đọc sẽ “mượn” chính con người để lắng nghe những câu chuyện đời.

Bạn đọc đến Lễ hội đường sách Tết Bính Ngọ 2026

Mô hình “thư viện người”, lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn hoàn tất chuẩn bị, sẵn sàng mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới đối với văn hóa đọc.

Một không gian khiêm tốn tại Đường sách TPHCM, đi vào hoạt động từ năm 2024, đang dần trở thành mô hình tiên phong trong việc xây dựng thư viện số chuyên biệt về văn hóa Nam Bộ.

Với hàng nghìn đầu sách quý đã được số hóa và cung cấp miễn phí, dự án hướng đến mục tiêu giúp bạn đọc có thể tiếp cận tri thức ở bất cứ đâu, bất cứ thời điểm nào.

Tuy nhiên, những người sáng lập cho rằng chỉ riêng việc số hóa sách vẫn chưa đủ để giải quyết bài toán phát triển văn hóa đọc - một vấn đề vốn được nhìn nhận là “nhức nhối” trong đời sống xã hội hiện nay.

Trong bối cảnh người dân ngày càng có nhiều lựa chọn tiếp cận thông tin, việc “chiêu dụ” độc giả đòi hỏi phải đa dạng hóa hình thức, đổi mới cách tiếp cận, thay vì chỉ dừng lại ở mô hình thư viện truyền thống.

Từ thực tiễn đó, dự án tiếp tục mở rộng sang một hướng đi mới: “Thư viện người” - một mô hình được lấy cảm hứng từ ý tưởng thư viện sống (Human Library) khởi nguồn tại Đan Mạch từ năm 2000.

Theo đó, mỗi con người được xem như một “cuốn sách sống”, nơi độc giả có thể “mượn” để lắng nghe những câu chuyện, trải nghiệm và góc nhìn cá nhân, qua đó tự rút ra những chiêm nghiệm riêng về cuộc sống.

Tại Việt Nam, mô hình “Thư viện người” từng được triển khai với mục tiêu xóa bỏ định kiến xã hội và lan tỏa cảm hứng sống. Tuy nhiên, phiên bản “Thư viện người về văn hóa Nam Bộ” lại lựa chọn một lối đi khác, tập trung vào những con người bước ra từ đời sống thực, đang sống và tiếp biến văn hóa một cách tự nhiên, như một phần hơi thở thường nhật.

Thông qua hình thức trò chuyện trực tiếp, người tham gia không chỉ được nghe kể, mà còn cảm nhận rõ nét những giá trị văn hóa Nam Bộ trong chính những câu chuyện đời thường. Từ đó, trải nghiệm không dừng lại ở thời điểm diễn ra buổi giao lưu, mà còn trở thành động lực khơi dậy sự tò mò, tự học và hành trình tìm kiếm tri thức sâu rộng hơn của mỗi cá nhân.

Các bạn trẻ tham quan đường sách đầu năm

Theo kế hoạch, trong năm 2026, dự án sẽ giới thiệu bảy “nhân vật sống” đầu tiên - những người mang trong mình các lớp trầm tích văn hóa Nam Bộ đặc sắc. Số ra mắt đầu tiên của “Thư viện người văn hóa Nam Bộ” dự kiến được tổ chức đúng dịp Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, như một điểm nhấn cho nỗ lực đổi mới cách tiếp cận văn hóa đọc.

Không chỉ dừng lại ở hàng nghìn cuốn sách học thuật đã được số hóa, mô hình này hướng đến việc xây dựng một “nguồn sách người” gần như vô tận - nơi mỗi câu chuyện, mỗi trải nghiệm đều trở thành chất liệu sống động góp phần nuôi dưỡng và lan tỏa dòng chảy văn hóa.

Với cách tiếp cận kết hợp giữa công nghệ số và trải nghiệm con người, “Thư viện người” được kỳ vọng sẽ mở ra một hướng đi mới trong việc thúc đẩy văn hóa đọc tại Việt Nam, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Nam Bộ trong đời sống đương đại.

Nguồn: congly.vn